Mùa Xuất Hiện Cá Voi Tại Việt Nam: Thời Điểm Và Địa Điểm Thấy Chúng Trong Môi Trường Tự Nhiên
| Hành trìnhMùa xuất hiện cá Voi tại Việt Nam là một trong những điều bí ẩn thú vị nhất dành cho những người yêu thiên nhiên biển. Một phần vì Việt Nam hiếm khi xuất hiện trong các danh sách điểm đến ngắm cá Voi nổi tiếng trên thế giới. Trong khi Donsol của Philippines hay Ningaloo của Australia thường được nhắc đến nhiều hơn, thì vịnh Vân Phong đã âm thầm đón những đàn cá Voi tự nhiên ghé thăm suốt nhiều thập kỷ. Whale Island Resort nằm ngay trong lòng vịnh, chỉ cách các khu vực thường ghi nhận cá Voi xuất hiện vài phút đi thuyền. Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu thời điểm lý tưởng, địa điểm quan sát và cách lên kế hoạch cho hành trình gặp gỡ loài cá đặc biệt này.
Việt Nam có cá Voi xuất hiện trên vùng biển không?
Việt Nam có cá Voi. Và tất cả các lần xuất hiện của chúng đều hoàn toàn tự nhiên. Khác với Oslob ở Philippines, nơi cá Voi được thu hút bằng cách cho ăn nhân tạo, cá Voi tại vịnh Vân Phong xuất hiện theo chu kỳ tự nhiên của chúng. Chúng tìm đến khu vực này để ăn sứa và ruốc biển khi nguồn thức ăn dồi dào tập trung trong vùng nước yên lặng của vịnh.
Cá Voi (Rhincodon typus) là loài cá lớn nhất thế giới, có thể dài tới 12 mét. Chúng chỉ ăn sinh vật phù du và các sinh vật nhỏ gần mặt nước. Đây là loài động vật hiền lành, không gây nguy hiểm cho con người và thường bơi rất chậm, nhẹ nhàng khi có người ở gần.
Việt Nam từ trước đến nay không khai thác trải nghiệm ngắm cá Voi. Chính vì vậy, lượng du khách tại đây ít hơn rất nhiều so với các điểm đến nổi tiếng khác. Trải nghiệm vì thế vẫn giữ được nét hoang sơ và tự nhiên. Không có tàu cho ăn, không có cảnh chen chúc dưới nước hay những đoàn khách đông đúc.

Mùa xuất hiện cá Voi tại Việt Nam thường diễn ra khi nào?
Mùa cá Voi xuất hiện ở vịnh Vân Phong: Từ tháng 2 đến tháng 5
Theo các ghi nhận thực tế, Mùa xuất hiện cá Voi tại Việt Nam thường nằm tại vịnh Vân Phong thường kéo dài từ khoảng tháng 2 đến hết tháng 5. Đây là thời điểm sứa và ruốc biển phát triển mạnh trong vùng nước ấm giữa 28 hòn đảo của vịnh, thu hút cá Voi đến kiếm ăn gần mặt nước.
Thời gian xuất hiện nhiều nhất thường từ tháng 3 đến cuối tháng 4. Nhiệt độ nước dao động từ 26°C đến 29°C, tầm nhìn dưới nước trong nhất trong năm và biển khá êm nhờ gió mùa Đông Bắc dịu nhẹ.
Một số năm có thời tiết thuận lợi, cá Voi vẫn có thể xuất hiện đến đầu tháng 6. Tuy nhiên, tần suất sẽ giảm khi nguồn thức ăn bắt đầu phân tán.
So sánh với các điểm nổi tiếng khác mà cá Voi thường xuất hiện
Mùa cá Voi tại Việt Nam nằm giữa thời gian cao điểm của hai điểm đến nổi tiếng nhất thế giới:
| Điểm đến | Mùa cao điểm | Hình thức trải nghiệm |
|---|---|---|
| Donsol, Philippines | Tháng 11 – Tháng 5 | Tự nhiên, chỉ snorkeling |
| Ningaloo, Australia | Tháng 3 – Tháng 10 | Tự nhiên, snorkeling có hướng dẫn |
| Oslob, Philippines | Quanh năm | Cá được cho ăn nhân tạo |
| Maldives (South Ari) | Quanh năm | Tự nhiên, snorkeling và lặn biển |
| Vịnh Vân Phong, Việt Nam | Tháng 2 – Tháng 5 | Ngắm từ xa từ môi trường tự nhiên |
Nhờ thời gian xuất hiện khá thuận lợi, mùa xuất hiện cá Voi tại Việt Nam thường hấp dẫn các du khách trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, hiện nay, cá Voi tại khu vực Nha Trang và vịnh Vân Phong được bảo tồn theo định hướng du lịch sinh thái có trách nhiệm. Vì vậy, tại Việt Nam không tổ chức các tour chuyên biệt nhằm khai thác hoạt động ngắm cá Voi vì mục đích thương mại.

Có thể ngắm cá Voi ở đâu tại Việt Nam?
Khu vực nổi tiếng nhất để quan sát cá Voi tại Việt Nam là vịnh Vân Phong, thuộc huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, cách thành phố Nha Trang khoảng 100 km về phía Bắc. Vịnh có diện tích khoảng 41.000 ha, độ sâu trung bình từ 20 – 30 mét và được bao bọc bởi nhiều đảo lớn nhỏ giúp mặt nước luôn khá yên trong mùa khô.
cá Voi thường xuất hiện ở các luồng nước giữa các đảo, nơi dòng chảy tập trung nhiều sinh vật phù du và nguồn thức ăn tự nhiên.
Whale Island Resort là khu nghỉ dưỡng duy nhất nằm trên đảo trong vịnh Vân Phong, tọa lạc trên đảo Hòn Ông. Tên gọi Hòn Ông không phải ngẫu nhiên. Từ nhiều thế hệ, ngư dân địa phương đã biết đến khu vực này như một nơi thường xuyên xuất hiện cá Voi và các loài động vật biển lớn khác. Chính vì thế, hòn đảo được mang tên loài cá linh thiêng này (“Ông” trong từ “cá Ông” còn có nghĩa là cá Voi, “Hòn” trong nghĩa “hòn đảo”).
Từ Nha Trang, du khách di chuyển khoảng 90 phút bằng ô tô rồi tiếp tục đi thuyền khoảng 15 phút để đến đảo. Hiện chưa có tour ngắm cá Voi khởi hành từ Nha Trang, vì vậy lưu trú tại đảo là cách thuận tiện nhất để tăng cơ hội gặp loài cá đặc biệt này.

Lên kế hoạch có thể thấy cá Voi tại Whale Island Resort
Nên đặt phòng khi nào?
Mùa cá Voi từ tháng 2 đến tháng 5 cũng là thời điểm đẹp nhất trong năm ở Khánh Hòa. Nếu muốn lưu trú vào tháng 3 hoặc tháng 4, bạn nên đặt phòng trước ít nhất 2- 3 tuần. Khu nghỉ chỉ có 31 căn bungalow nên số lượng phòng thường hết khá nhanh vào mùa cao điểm.
Có thể mong đợi điều gì?
Việc thấy được cá Voi là trải nghiệm thiên nhiên hoang dã nên không thể đảm bảo 100%. Mọi thứ phụ thuộc vào điều kiện biển, nguồn thức ăn và hành trình di chuyển tự nhiên của chúng.
Trong những năm thuận lợi, có thể ghi nhận nhiều lần xuất hiện mỗi tuần. Những năm bình thường, tần suất thường từ một đến hai lần mỗi tuần.
Khi phát hiện cá Voi, việc đi tàu hoặc catamaran là cách phổ biến nhất để bạn có thể ở gần quan sát cá Voi với cự ly gần. Đặc biệt, đây là loài cá linh thiêng với người dân nơi đây nên tuyệt đối không cho chúng thức ăn hoặc ném đồ vật vào chúng, nếu bạn bơi lặn ở cự li gần bạn cũng không được chạm vào. Vì cá Voi thường kiếm ăn gần mặt nước nên chỉ cần đứng cách 2 -3 mét là bạn có thể thấy chúng và có trải nghiệm đáng nhớ.
Nguyên tắc quan sát có trách nhiệm
Các hoạt động quan sát cá Voi tại vịnh Vân Phong tuân thủ những nguyên tắc bảo tồn cơ bản:
- Giữ khoảng cách tối thiểu 3 mét với thân và 4 mét với đuôi cá.
- Không chạm vào cá Voi dưới bất kỳ hình thức nào.
- Không sử dụng đèn flash khi chụp ảnh.
- Xuống nước nhẹ nhàng, tránh gây tiếng động lớn.
- Không bơi chắn đầu hoặc cản đường di chuyển của cá.

Câu hỏi thường gặp
1. Thời điểm tốt nhất để ngắm cá Voi ở Việt Nam là khi nào?
Bạn có thể nhìn thấy cá Voi tại vùng biển Khánh Hòa từ tháng 2 đến tháng 5 tại vịnh Vân Phong, đặc biệt là tháng 3 và tháng 4. Đây là lúc biển đẹp, nước trong và nguồn thức ăn của cá Voi dồi dào nhất.
2. Tôi có cần chứng chỉ lặn để bơi cùng cá Voi không?
Tại hầu hết các điểm ngắm cá Voi nổi tiếng trên thế giới như Philippines, Maldives, Mexico,… du khách thường không cần chứng chỉ lặn để bơi cùng cá Voi . Hoạt động này chủ yếu được thực hiện bằng lặn ngắm ống thở (snorkeling) vì cá Voi thường kiếm ăn gần mặt nước. Tại Việt Nam, hiện chưa có các tour thương mại chuyên biệt dành cho hoạt động ngắm hoặc bơi cùng cá Voi.
3. Có chắc chắn sẽ nhìn thấy cá Voi không?
Chúng tôi không thể đảm bảo du khách sẽ nhìn thấy cá Voi trong mỗi chuyến đi, vì sự xuất hiện của chúng không thường xuyên và phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, nguồn thức ăn cũng như hành trình di chuyển tự nhiên của loài cá này. Tuy nhiên, vịnh Vân Phong là một trong những khu vực đã ghi nhận cá Voi xuất hiện nhiều năm liên tiếp.
4. Ngắm cá Voi tại Việt Nam khác gì so với tại Philippines ?
Vịnh Vân Phong có thể mang đến trải nghiệm ngắm cá Voi ở xa vì ở Việt Nam hiện không khai thác tour ngắm cá Voi. Còn tại Phillippines thì bạn có thể tham gia các tour ngắm loài cá này, với lượng du khách khá đông và chi phí cao hơn. Bạn có thể bơi hoặc đứng ở vị trí rất gần cá Voi.
5. Nếu không gặp Voi thì còn hoạt động nào khác không?
Whale Island Resort còn có nhiều trải nghiệm khác như lặn biển ngắm san hô bằng ống thở hoặc bình khí, chèo thuyền kayak, trekking ngắm bình minh tại Hòn Đá Lớn. Ngay cả khi không gặp cá Voi, hệ sinh thái biển tại vịnh Vân Phong vẫn mang đến những trải nghiệm dưới nước rất đáng nhớ.
Ngọc Vân
